HABER MERKEZİ - ABD askerlerinin Irak kentlerinden çekilmesiyle birlikte uluslar arası medya Irak’ın geleceğine ilişkin yeni senaryoları tartışmaya başladı. Christian Science Monitor Bağdat'la Kürt yönetimi arasındaki gerilimin tırmanacağını dikkat çekerken, AFP Araplar ve Türkmenlerin ‘Kürt korkusunu’ öne çıkaran haberler servis etti.
ABD’nin Irak kentlerinden çekilmesi sırasında yeniden bombaların patlaması, şiddetin Irak’ta tırmanabileceği yorumlarına neden oldu. 30 Haziran günü Kerkük’te 30’a yakın kişinin hayatını kaybettiği patlama, Kerkük’ü bekleyen çatışmalı geleceği işareti olarak algılandı. Uzun süreden beridir ABD’nin çekilmesiyle birlikte Irak’ın yeniden şiddet sarmalına gireceği, uluslar arası medya tarafından kamuoyuna sunuluyor. Son haftalarda yeniden başlayan büyük kanlı saldırılar gerçekleşmesi, ABD’nin çekilme hazırlıkları ile bağlantılandırılarak kamuoyu ikna edilmeye çalışılıyor.
2003’teki işgalden sonra bugün Irak’ta bulunan 131 bin ABD askerinin büyük kısmı üslere konuşlanacak, 50 bini de kentlerde Irak güçlerini eğitecek. ABD askerlerinin operasyon için Iraklılardan alması gerekecek.
ARAP VE TÜRKMENLER KAYGILIYMIŞ
Bu arada Irak’ın geleceğine ilişkin senaryolar, değerlendirmeler yoğun bir şekilde uluslar arası medyanın gündemini işgal ederken, Kürt-Arap-Türkmen çelişkisi de yeniden alevlendiriliyor. Bir çok Batı medyası Arap ve Türkmenlerin Kürt partilere bağlı olup bazı semtlere hakim olan 8 bin kişilik ‘asayiş gücü’nün, ABD’nin çekilmesiyle tüm kenti ele geçireceğinden kaygılı olduğunu işlemeye başladı.
Christian Science Monitor gazetesinde çıkan bir yazıda ABD'nin kentlerden çekilmesi Irak'ın egemenliği açısından dönüm noktası olarak değerlendiriliyor ancak Bağdat ile Kürt yönetimi arasındaki gerilimin tırmanacağına dikkat çekiliyor.
Aynı doğrultuda haber ve yorumlar, diğer gazete ve ajanslar tarafından da servis edildi. AFP, Kerkük’teki Arap ve Türkmenlerle görüşerek, Kürtlere ilişkin kaygılarını abonelerine ulaştırdı. AFP’ye göre Araplar, Kürtlerin Kerkük’ü zorla almasından endişe ediyor. AFP, “Araplar ve Türkmenler, Kürtlerin güvenlik güçleri içerisindeki ağırlığının Amerikalılar tarafından azaltılmasını istiyor” diye yazdı. Kerkük’teki Arap Blok’u şefi Muhammed Halil El Cuburi, “Kerkük Arapları, siyasi partiler için çalışan eyaletteki güvenlik servislerinin ABD güçlerinin çekilmesinden sonra kontrolü ele geçirmesinden korkuyorlar” diyor.
Kerkük’teki Türkmen danışmanlardan Türkan Şukur Eyüb de Irak hükümetinden ABD askerleri çekildikten sonra orduyu güçlendirmelerini ziyaret polisin henüz zayıf olduğunu belirtiyor.
KÜRTLER, ARAP VE TÜRKMENLERİN KAYGILARINI PAYLAŞMIYOR
Peki Kerkük’teki güvenlik güçlerinin ne kadar Kürtlerden oluşuyor. Güvenlik servislerine göre Kerkük’te 11 bin 500 polis bulunuyor, bunların yüzde 35’i Arap, yüzde 35’i Kürt, yüzde 28’i Türkmen ve diğerleri de Hristiyanlardan oluşuyor. Iraklı bir askeri sorumluya göre Kerkük’te orduya bağlı 12 bin kişi bulunuyor, ama çoğunlukla kent dışında yer alıyorlar.
Ancak Kürtler, Araplar ve Türkmenlerin endişelerini paylaşmıyor. Kürt danışman Ahmed El Askeri, “Arap, Kürt, Türkmen ve Hristiyanlardan oluşan Kerkük polisi şu anda yaptığı gibi güvenliği sağlayabilecek kapasitededir” dedi. Askeri, “Ayrıca poliste onlarca Arap subay var” diye ekledi.
Diğer bir Kürt danışman Azad Cebari, Asayiş elemanlarının Kerkük güvenliğinde yer alması gerektiğinin altını çizerek, “Zira tecrübelidirler ve terörizme karşı savaşmayı biliyorlar” açıklamasında bulundu.
ULUSAL BİRLİK, PETROL ZENGİNLİĞİ, GÜÇ DENGESİ
Kürtler ile merkezi hükümet arasında da gerilimin giderek tırmandığı işlenen diğer bir konu olarak dikkat çekiyor. Fransız Le Monde gazetesi, “hukuki belirsizlik” ve merkezi hükümet ile hidrokarbon zengini Kürdistan makamları arsındaki gerilimlerin endişe yarattığına işaret ederken diğerlerinin aksine, “az veya çok herkes gelecek yıllarda normalleşmeyi” beklediğine dikkat çekti.
Christian Science Monitor, 30 Haziran’dan sonra Irak’ın daha az ABD yardımıyla zorlu bir yolculuğa hazırlanması gerektiğini belirterek, El Kaide’nin hâlâ pusuda olduğuna vurgu yaptı. Christian Science Monitor, “Fakat belki daha önemlisi, uzun bir mazisi olan Kürt-Arap ihtilafından kaynaklanan çözülmemiş ‘Kürt sorunu’.” diye ekledi.
Şii Arap El Maliki ile Kürt yönetimi arasında gerilimin son bir yıldır giderek tırmandığını yazan gazete, gerilimin temel nedenlerinin “ulusal birlik, petrol zenginliği ve Bağdat’la bölgeler arasındaki güç dengesi” olduğunu kaydetti. Bu sorunlar çözülmez veya daha kötüsü tahrik edilirse Kürt-Arap bölünmesinin Irak devletini de parçalayabileceğine dikkat çeken gazete , “Sorunun odağında geniş bir ihtilaflı toprak parçası var. Geçen Ağustos’ta Kürt yönetimindeki Xanekin kentinde Iraklı ve Kürt güçler arasında çatışma, ancak Kürt Yönetimi Başkanı Mesud Barzani’yle Maliki arasındaki doğrudan müzakereyle önlenebildi” hatırlatmasında bulundu.
KERKÜK ÇATIŞMANIN MERKEZİNDE
Ancak, herkesin hemfikir olduğu esas çatışmanın merkezinde Kerkük bulunuyor. Ülkenin petrol rezervlerinin yüzde 20’sini barındıran Kürt kenti Kerkük, Anayasa’da referandumu öngören maddeye rağmen belirsizliğini koruyor. Christian Science Monitor, “Kürtler Kerkük’ü tarihsel olarak kendilerine ait sayıyor, fakat şu an kentte Kürtler, Türkmenler, Hıristiyanlar ve Araplardan oluşan karışık bir nüfus yaşıyor. Arapları bölgeyi istila etmeleri için Saddam Hüseyin göndermişti. Irak Anayasası Kerkük’ün statüsünün referandumla belirleneceğini söylüyor, fakat oylama sürekli erteleniyor.”
Geçen hafta Amerikalı Tümgeneral Robert Caslen, Kürt-Arap ihtilafına konu olan bölgelere ilave güç yerleştireceklerini açıklamıştı. Caslen’e göre ABD, Kürt askeri liderleriyle Irak hükümet güçleri arasında diyalogu teşvik edebilir. Christian Science Monitor, “ABD bu bölünmeyi dikkatle takip etmeli” diye yazarken, “Fakat nihayetinde Kürt sorunu, Iraklıların kendi başlarına çözmesi gereken bir sorun. Ve bu siyasi süreç üzerinden yapılmalı” yorumunda bulundu.
ANF
