Demokratik Toplum Kongresi (DTK) İnanç Komisyonu tarafından düzenlenen Mezopotamya 1. İnanç Çalıştayı, Mardin'in Erdoba Evleri'nde başladı.

İki gün sürecek olan Çalıştayın açılış konuşmasını çalıştay çağrıcılarından Nurettin Sönmez yaptı. Dünyada devam eden savaş hali ve çatışmaları hatırlatan Sönmez, sadece 2009 yılında dünyada bir trilyon 800 milyar doların silahlanmaya ayrıldığını ve bu paralarla insanların öldürüldüğüne dikkat çekti. Sönmez, 2010 yılının baharına doğru birçok çatışma ve acıya sahne olacak olan Mezopotamya topraklarında çatışma ve savaş istemediklerini söyledi. Sönmez, bütün inanç mensuplarının bir arada yaşamak istediklerini belirterek, "Tarih boyunca egemenlerin ve iktidarların şiddet ve baskılarına maruz kalan Hıristiyan, Ezidi, Alevi, Müslüman ve diğer inanç mensuplarının bir araya gelerek karşılıklı tartışmaları, birbirlerini dinlemeleri ve anlamaları amacıyla düzenlenen bu toplantıya katılmanız bütün inançlar açısından çok önemlidir" dedi.

Açılış konuşmasının ardından "Mezopotamya ve Anadolu'da yaşayan inançların ve kültürlerin geçmişleri ve günümüze etkileri" konulu birinci oturuma geçildi.

Oturumda konuşan DTK Eşbaşkanı Yüksel Genç, inançlar arasındaki diyalogun önemine değindi. İnanç ve kültürlerin bir birlerini tehdit olarak görmelerini önleyecek bir tanışıklığa ihtiyaç olduğunu belirten Genç, sorunların garantisinin yine inançların birbirleri ile olan ilişkileri olacağını ifade etti. Genç, farklı inanç sahiplerinin kendi aralarında gerçekçi diyalog zeminlerine ihtiyaç duyulduğuna değinerek, "Bu hem barış, birlik, sevgi, aydınlık diyen inançların özünün gereğidir, hem de hakiki demokratik toplum yapılanmalarının gereğidir. Bizler bu benzeri çalıştaylara elbette siyasi karar alıcıların tarihsel alışkınlıklarını bir kenara bırakarak inançları kullanmasını önleyeceğiz demiyoruz. Ancak inançlar ve kültürler arasındaki müştereklerin ortaya çıkarılıp, geliştirilmesi ve her rengin kendisini diğerleriyle beraber ele alabilmesini, diğerini anlamasını geliştirecek bir alan açmayı Musevi olanın Hıristiyan'ı, Hıristiyan olanın Müslüman'ı, Müslüman olanın Yezidi'nin yaşam ve inanç hakkını koruyabilmesinin, demokratik toplum anlayışımızın gereği olduğuna inanıyoruz. Tüm farklılıkların birlikte iken demokratik toplum kurmanın mümkün olduğuna inanıyoruz" dedi.

Hemen hemen bütün kanlı toplumsal çatışmaların önemli gerekçeleri arasında inanç farklılıklarının konulduğunu ifade eden Genç, şunları ifade etti: "Yahudilere, Ermenilere, Rumlara ve Êzidilere yönelik saldırı ve soykırımın hiçbir zaman bitmediğini ve hala önyargılarla devam ettirilen baskıcı uygulamalara tanığız. Belki de Ezidiler bu coğrafyanın en çok mağdur edilen, ötekinin ötekisi haline getirilen katmerli bir zulmünde muhatabı oldular. Daha küresel düzlemde medeniyetlerin çatışmasının temelinde dini inançların çatışması konuluyor. Bugün bölgemizde yaşanan savaşlar, işgaller, trajedilerde bu kaynaktan besleniyor. Bütün bu durumlarda bize gösteriyor ki, oldukça zorlu ve önyargılarla beslenmeye çalışılan bir coğrafyadayız. Yan yana, eşit ve özgür olabilmenin yollarını ancak birlikte yaratabiliriz. Bu coğrafyanın tüm renkleri varken tam demokrasiye ulaşabileceğiz."

Diyarbakır ve Mardin Süryani Metropoliti Saliba Özmen, MÖ Hıristiyanlığı kabul eden Süryanilerin meşgalelerini hep inanç ve kültür üzerine çoğalttıklarını belirterek, kilise ve cami arasındaki farkının bir an önce görülmesinin gerektiğini söyledi. Özmen, bölgede Süryaniler, Araplar, Kürtler, Çerkezler ve diğerleri halklarla beraber yaşadıklarını hatırlattı. Dünya var oldukça savaşlarında var olabileceğini vurgulayan Özmen, önemli olanın bölgede yaşanan savaşlardan ders alınması olduğunu dile getirdi. Özmen, "Biz çoğulculuğumuz, çok dilliğimiz dönemindeyiz. Bu kültürlerin bir arada yaşaması için elimizden geleni yapmamız gerekir" diye konuştu.

Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir ise, Mardin'de bir araya gelmenin ayırt edici özelliği bulunduğunu ifade etti. Baydemir, şunları kaydetti: "Kudüs mü Mardin'den etkilenmiş, Mardin mi Kudüs'ten etkilenmiş tartışmaları süredursun, biz burada bu kültürlerle bir aradaysak bizce Kudüs etkilenmiştir. Bir kaç kişiyi reddetmek, birilerini kabul etmek olmamalıdır. Bütün zenginliklerimizi kabul etmek zorundayız. Bu devletin birinci görevidir. Herkese karşı eşit mesafede olmak gerek. Bana göre laiklik budur. Maalesef bu ülke bundan oldukça uzaktır. İnançlar arasındaki ilişkilerde adil olmak gerektiğini düşünüyorum. Diğer etnik kimliklerimize yönelik küfürlü davranış biçimleri vardır. Bunları ayıklamak için hızla çalışmak gerekir. Kendi adıma söylemek gerekirse, kaybedilmiş dedelerin torunu olarak, daha fazla geç kalmamamız gerekir. İnsanlar göç etmek zorunda kaldılar bu coğrafyadan. Bugün kentim Diyarbakır'da Ermeni sayısı yüzde bir ikiyi geçmemektedir. Eskiden yapılan nüfus sayılarında yüzde 40 civarında nüfusu vardı. Bu trajediyi hafifletmez. Bu coğrafyada yaşayan bütün etnik kimlikler, sizler büyük acı ve trajedi yaşadınız. Göç etmek zorunda kaldınız. Ama buna eminim siz kaybetmediniz, biz kaybettik. Bereketi de barışı da beraberiniz de götürdünüz. Geçmişle yüzleşmemiz gerekir. Hepimizin yapacağı çok şey vardır."

Baydemir'in konuşmasından sonra basına kapalı devam eden çalıştayın sonunda sonuç bildirisinin yayınlanması bekleniyor.

Mezopotamya 1. İnanç Çalıştayı’na katılanlar şunlar: BDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş, BDP Dersim Milletvekili Şerafettin Halis, BDP İstanbul Milletvekili Sebahat Tuncel ve MYK üyeleri, DTK Eşbaşkanı Yüksel Genç, Türkiye Barış Meclisi'nden Seydi Fırat, Asrın Hukuk Bürosu avukatlarından Ömer Güneş, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir, İHD, KADİP, EMARJİ, Mehelmi Derneği, Alevi örgütleri adına AKD Hacı Bektaş Anadolu Kültür Vakfı, Pir Sultan, ABF, Hubyar, Alevi örgütleri temsilcileri Kazım Genç ve Kemal Bülbül, Şeyh Said'in torunu Şeyh Seydullah Deniz, Alevi dedeleri, Sünni din kesimlerinden Nubihar, Zehra, Med Zehra, Mizgin-Der, MAZLUMDER, DİVES, Şarkiyat-Der, Dicle-Fırat Barış Grubu, Diay-Der, Sünni din alimleri Şeyh Seyri, Şeyh Şafi, Şeyh Celal, Celal Yöğler, Kerem Soylu, Yusuf Hoca, Êzidi inanç örgütleri adına Şengal temsilcileri ile Feleknas Uca, Mir Tahsin, Biro Görmez, Hıristiyan inancından Protestan Kilisesi, Süryani Kilisesi, Ermeni Kilisesi, Fener Rum Patriği, Yusuf Sağ, Deyrul Zaferan, Deyrul Umur, Filozof İskender, Agos Gazetesi, yazar ve akademisyen Niyazi Öktem, Faik Bulut, Kadri Yıldırım, Ubeydullah Hoca, Reşit Irgat, Fadıl Bedirhanoğlu, Şerefhan Ciziri, Yakup Gabriel, Kezban Hatemi, Naci Kutlay, Ayhan Bilgen, Ahmet İnan, Altan Tan, Derviş Keskin, Prof. Dr. Bilal Sambur, Kemal Bülbül, Hamza Aksüt, Erdoğan Aydın, Akif Hoca, Muhammed Nur Denek, Reşit Irgat ve Avrupa ile Hayat Nasturi.

Laleş'ten gelmesi beklenen Yezidi temsilcilerinin ise pasaport sorunundan kaynaklı gelemediği ancak yarın devam edecek olan çalıştaya katılacağı bildirildi.

ANF